Marlies Kruijer, een nieuwe schrijver 

 

  Preview: het nieuwe boek over leven in de Noordoostpolder rond 1960

West-Friese kermissen

 

Nergens in Nederland wordt zo uitbundig kermis gevierd als in West-Friesland. Schommelschuitjes, zweefmolen, felgekleurde draaimolen, mierzoete suikerspinnen, knuffels winnen bij het ballengooien en de kermisborrel zijn onmisbare onderdelen. Ook stonden er enkele marktkramen. In bijna elk dorp in West-Friesland was er een jaarlijkse kermis.

 

Hoe is de kermis ontstaan?

Verondersteld wordt dat de traditie van de kermis is voortgekomen uit de ‘kerkmis’ die ter ere van de patroonheilige van de betreffende plaats werd gehouden. Traditiegetrouw begon de kermis dan ook op zondag, na de kerkdienst. De volgende dag werd de kermis voortgezet met “het eerste deuntje” om tien uur ‘s ochtends. Kerkvaders, en later de protestante predikanten, waarschuwden voor lichtzinnig vermaak, maar aan die waarschuwingen gaf de West-Fries weinig gehoor. De kermis was voor iedereen. De rijke burgers waren blij dat ze eindelijk iets te doen hadden in hun overvloedige vrije tijd. De armen kenden geen vakantie en spaarden daarom het hele jaar voor de drie dagen feest waarin ze even niet aan het werk hoefden te denken.

Naarmate de negentiende eeuw verstreek, verdween - met de komst van winkels - de marktfunctie van de kermis. Vermaak is vanaf die tijd het enige doel. Naarmate de jaren verstreken werd de kermis steeds groter en populairder. Reden voor de kerk om zich terug te trekken uit het kermisgewoel.

 

De echte kermis speelde (en speelt) zich voornamelijk af in en rondom het café. Onlosmakelijk verbonden met de kermis is dan ook het drankgebruik. Je kon dansen in het café, waar live muziek werd gespeeld. Op deze manier heeft menige West-Fries een meisje of jongen aan de haak geslagen.